Henkie en Dientjen

De onbekendste Klarenbeker
deur Antoon Driessen

Tweehonderd joor gemeente Voorst. Klarenbeek was drie dage in de ban van de vraoge wie de bekendste dorpsgenoot is uut die periode van twee eeuwen.

Zowat in elke klasse van de schole uut mien kindertied zat wel zo’n Henkie of zo’n Dientjen, zo ene die niet met kon komm. Toe wiele alle cijfers töt tien al konn schrieven, kon Henkie allene de één nog mar. Toe wiele al in ’t eerste laesbuuksien mochten laezen, was Henkie nog an ’t haspeln met aap, roos, zeef, muur op zien laesplanksien. Hee zag der ok anders uut as de anderen. En Dientjen uut de tweede klasse al net zo, door keek ie ok een betjen raar tegenan.
Onze juffrouw wis nao ’n hoop moeite niet goed meer wat ze met Henkie an mos. Ze had der tenslotte nóg 42 zitten. Een rugzaksien, remedial teaching, klassenassistente, passend onderwies, gien mense die dervan eheurd had. As wiele mossen raekenen of dictee kregen, moch Henkie de planten water geven en in de gang alle klompe liekzetten. Umdat hee bie ’t uutdelen van ’t verstand achteran in de rieje had estaon, zeien ze in die tied. Hee keek iets schael en doorum zeien ze dat e met zien linker oge in de rechter broekzak keek. Zo waren disse kleinn een veurwarp van spot ok nog. Noe zegge wiele: hee is minder begaafd; hee hef ’n geesteleke achterstand; is ’n kind met ’n beperking. Toe zeien wiele: die is niet helemaole honderd.

Wiele gingen aover naor de tweede klasse, Henkie niet. Door kwamm wiele Dientjen tegen, want die was niet aover-egaon met eur klasgenootjes naor de darde. En as viefdeklassers zagge wiele Henkie in ’n darden zitten. Dientjen waren wiele ok veurbie.
Zo zatten die kinder de leerplichtied mar uut. Hobbeln mar zo’n betjen met. Heuren der niet bie. Heuren eigelek naans bie. Want wie wil der noe spöln met ene die der ’n betjen anders uutzut, iets scheef löp, schael kik, ’n snotterbelle hef, dat ok nog. Mar toe mien ’t roef van beie klompe was eknapt, ging Henkie dermet naor Stens de smid um ze te laoten maken, zodat ik niet op kousen en voeten naor huus hoeven te lopen. Toe ik op de spölplaatste mos bruln umme niks en ze mien allemaole uutlachen, dörven Dientjen te zeggen dat zee allene mien níet stom von. Nao schole wachtten gelukkeg aans ’n vader en ’n moder, die gek met eur waren, misschien nog wel meer dan met al die anderen die ze der nog rond hadden lopen.

Dan eindelek gingen ze van schole af; as ze de vierde klasse net of eigelek niet ens hadden ehaald. En woor kwamm ze dan terechte? Ok dan was naans ’n vangnet. De aoverheid schaot nog schromelek tekort. De instanties hieln de hande af van Henkie en Dientjen. Die stonn derbie en keken dernao. De olders, die mossen mar zien. Mar die zaggen ’t ok niet. Wat zölt ze ’n medelieden ehad hebben. Met zien allen he’w de ogen eslaoten, ons af-ewend, ’t laoten afweten; aoverheid, instanties. Ie ok? Ik ok. Zo is dat allemaole egaon bie ons. En ’t zal op andere plaatsen vaste niet anders ewes waen.
Wat der van eur ewodden is? Misschien heb ze toch hun weg nog ’n betjen evonn in ’t laeven. Ik haop ‘t. Misschien laef Henkie al niet meer. Kan waen Dientjen nog wel.

Henkie en Dientjen, de onbekendste Klarenbekers. Mar van mien verdient ze ’n standbeeld an de Krepellaan. Eers kump ’n heeln groten: een Krepel, met op de sokkel de joortallen 1793-1865. Rechts van ‘m de bekende Rijk Imanse, links Theo Jans of veur mien part zet ie door ’n ander neer. Helemaole links kump dan Henkie, helemaole rechts Dientjen. As eerbetoon an al die Henkies en Dientjes uut de tied van onze jeugd, die alles niet zo goed konn. Die’w mét mekare in de kou heb laoten staon. Mar noe komp ze op de ereplaats. Met ’n park vol vergeet-me-nietjes derummehen. Want zee telt ok met.

Geschreven in de zogeheten WALD-spelling, de officiële dialectspelling van Achterhoek en Liemers. Foto: Ben Bloem

Later dit jaar verschijnt ‘Henkie en Dientjen’ in de bundel ‘De bekendste Klarenbeker van de laatste 200 jaar‘.